Naar aanleiding van de lancering van mijn wetsvoorstel om ouders van gehospitaliseerde kinderen maximaal 10 dagen betaald verlof te geven per jaar, publiceerde Knack een interview met mij hierover.

Senator Myriam Vanlerberghe (SP.A) heeft een wetsvoorstel ingediend opdat ook de minder kapitaalkrachtige ouders bij het ziekbed van hun kind kunnen zitten.

Wat staat er precies in uw voorstel en waarom is het nodig?

Volgens het voorstel zouden ouders van een kind dat in het ziekenhuis verblijft aanspraak kunnen maken op maximaal tien dagen betaald verlof per jaar. De ziekteverzekering zou in dat geval 75 procent van de wedde betalen. Het zou een individueel recht zijn, wat betekent dat zowel papa als mama recht heeft op tien dagen. Twintig per gezin dus, in totaal. De meeste ouders moeten nu onbetaald sociaal verlof nemen wanneer hun kind in het ziekenhuis ligt. Sommigen kunnen zich die luxe permitteren, omdat ze genoeg verdienen of een werkgever hebben die hen toch gewoon doorbetaalt. Maar dat zijn de uitzonderingen. Wij vinden dat ieder kind op zo'n moeilijk moment recht heeft op ouderzorg, ook kinderen van ouders die minder verdienen en vaak al hoge ziekenhuiskosten hebben. Gaan werken is in zulke situatie ook emotioneel gezien niet vanzelfsprekend, voor niemand.

Wanneer wordt de regeling van kracht?

Het voorstel is nog niet aangenomen, maar alle democratische partijen hebben al hun steun toegezegd. Met wat goede wil wordt het voorstel volgende week goedgekeurd in de commissie Sociale Zaken en een week later in de Kamer. Als alles goed gaat, is de regeling al over twee maanden van kracht.

In de praktijk is er geen probleem, zegt Unizo. Want het betaald verlof wordt in voorkomend geval geregeld na informeel overleg met de werkgever.

Er zijn inderdaad bedrijven die twee à drie dagen betaalde vakantie voorzien. Maar ze doen het niet allemaal. Voor wie een vriendelijke baas heeft, is er geen probleem. Maar omdat werknemers van die goodwill afhankelijk blijven, is het nodig dat de situatie wettelijk geregeld wordt. Bij de begrotingsbespreking is gebleken dat de ziekteverzekering voor de maatregel voldoende ruimte heeft. Het is een beleidskeuze, die blijkbaar breed gedragen wordt.

U hebt bedenkingen bij dit wetsvoorstel. Welke?

Ik heb twee bedenkingen, een van budgettaire en een van organisatorische aard.

Ten eerste vraag ik me af of de voorgestelde maatregel wel budgettair neutraal is. Meer rechten kosten de gemeenschap meer geld, en extra kosten is wel het laatste waar onze sociale zekerheid op zit te wachten. Het geld moet zoals altijd gehaald worden bij de werkende bevolking en die betaalt al genoeg.

Ten tweede heb ik niet de indruk dat er in de praktijk vandaag werkgevers zijn die hun werknemers vakantiedagen weigeren in het geval dat een van hun kinderen in het ziekenhuis ligt. Werkgevers die in zo'n situatie geen empathie tonen, zullen hun zaak niet lang houden, denk ik. De plaats van ouders is dan naast het ziekenbed, dat weten werkgevers ook. In de praktijk resulteert informeel overleg met de betrokken werknemer in enkele vakantiedagen met volledig behoud van loon. Dat is voordeliger dan de regeling volgens het wetsvoorstel, want die voorziet maar in 75 procent loonbehoud.

Wat sowieso niet kan, is de uitbreiding van het totale aantal dagen dat er niet hoeft te worden gewerkt, bovenop het bestaande tijdskrediet en ouderschapsverlof. Andere accenten leggen mag, maar dagen waarop we niet hoeven te werken zijn er al genoeg. Hoe meer van die dagen er zijn, hoe minder geld er is om het systeem draaiende te houden.

Voor wie geen aanspraak kan maken op betaald verlof is een wettelijke regeling toch wenselijk?

Inderdaad, maar over hoeveel mensen spreken we dan? Bitter weinig. Voor die uitzonderingen een algemeen geldende wet in het leven roepen wordt een dure affaire voor de hele gemeenschap.

Het recht wettelijk afdwingbaar maken hoeft niet omdat er informeel al aan wordt voldaan, zegt Karel Van Eetvelt, de gedelegeerd bestuurder van Unizo, de Unie voor Zelfstandige Ondernemers.

Wat staat er precies in uw voorstel en waarom is het nodig?

Volgens het voorstel zouden ouders van een kind dat in het ziekenhuis verblijft aanspraak kunnen maken op maximaal tien dagen betaald verlof per jaar. De ziekteverzekering zou in dat geval 75 procent van de wedde betalen. Het zou een individueel recht zijn, wat betekent dat zowel papa als mama recht heeft op tien dagen. Twintig per gezin dus, in totaal. De meeste ouders moeten nu onbetaald sociaal verlof nemen wanneer hun kind in het ziekenhuis ligt. Sommigen kunnen zich die luxe permitteren, omdat ze genoeg verdienen of een werkgever hebben die hen toch gewoon doorbetaalt. Maar dat zijn de uitzonderingen. Wij vinden dat ieder kind op zo'n moeilijk moment recht heeft op ouderzorg, ook kinderen van ouders die minder verdienen en vaak al hoge ziekenhuiskosten hebben. Gaan werken is in zulke situatie ook emotioneel gezien niet vanzelfsprekend, voor niemand.

Wanneer wordt de regeling van kracht?

Het voorstel is nog niet aangenomen, maar alle democratische partijen hebben al hun steun toegezegd. Met wat goede wil wordt het voorstel volgende week goedgekeurd in de commissie Sociale Zaken en een week later in de Kamer. Als alles goed gaat, is de regeling al over twee maanden van kracht.

In de praktijk is er geen probleem, zegt Unizo. Want het betaald verlof wordt in voorkomend geval geregeld na informeel overleg met de werkgever.

Er zijn inderdaad bedrijven die twee à drie dagen betaalde vakantie voorzien. Maar ze doen het niet allemaal. Voor wie een vriendelijke baas heeft, is er geen probleem. Maar omdat werknemers van die goodwill afhankelijk blijven, is het nodig dat de situatie wettelijk geregeld wordt. Bij de begrotingsbespreking is gebleken dat de ziekteverzekering voor de maatregel voldoende ruimte heeft. Het is een beleidskeuze, die blijkbaar breed gedragen wordt.

U hebt bedenkingen bij dit wetsvoorstel. Welke?

Ik heb twee bedenkingen, een van budgettaire en een van organisatorische aard.

Ten eerste vraag ik me af of de voorgestelde maatregel wel budgettair neutraal is. Meer rechten kosten de gemeenschap meer geld, en extra kosten is wel het laatste waar onze sociale zekerheid op zit te wachten. Het geld moet zoals altijd gehaald worden bij de werkende bevolking en die betaalt al genoeg.

Ten tweede heb ik niet de indruk dat er in de praktijk vandaag werkgevers zijn die hun werknemers vakantiedagen weigeren in het geval dat een van hun kinderen in het ziekenhuis ligt. Werkgevers die in zo'n situatie geen empathie tonen, zullen hun zaak niet lang houden, denk ik. De plaats van ouders is dan naast het ziekenbed, dat weten werkgevers ook. In de praktijk resulteert informeel overleg met de betrokken werknemer in enkele vakantiedagen met volledig behoud van loon. Dat is voordeliger dan de regeling volgens het wetsvoorstel, want die voorziet maar in 75 procent loonbehoud.

Wat sowieso niet kan, is de uitbreiding van het totale aantal dagen dat er niet hoeft te worden gewerkt, bovenop het bestaande tijdskrediet en ouderschapsverlof. Andere accenten leggen mag, maar dagen waarop we niet hoeven te werken zijn er al genoeg. Hoe meer van die dagen er zijn, hoe minder geld er is om het systeem draaiende te houden.

Voor wie geen aanspraak kan maken op betaald verlof is een wettelijke regeling toch wenselijk?

Inderdaad, maar over hoeveel mensen spreken we dan? Bitter weinig. Voor die uitzonderingen een algemeen geldende wet in het leven roepen wordt een dure affaire voor de hele gemeenschap.